Dyrektywa Rady 2000/78/WE z dnia 27 listopada 2000 r. ustanawiająca ogólne warunki ramowe równego traktowania w zakresie zatrudnienia i pracy

 

Art. 1 – Cel

Celem niniejszej dyrektywy jest wyznaczenie ogólnych ram dla walki z dyskryminacją ze względu na religię lub przekonania, niepełnosprawność, wiek lub orientację seksualną w odniesieniu do zatrudnienia i pracy, w celu realizacji w Państwach Członkowskich zasady równego traktowania.

Art. 2 – Pojęcie dyskryminacji

1. Do celów niniejszej dyrektywy „zasada równego traktowania” oznacza brak jakichkolwiek form bezpośredniej lub pośredniej dyskryminacji z przyczyn określonych w art. 1.

2. Do celów ust. 1:

a) dyskryminacja bezpośrednia występuje w przypadku gdy osobę traktuje się mniej przychylnie niż traktuje się, traktowano lub traktowano by inną osobę w porównywalnej sytuacji, z jakiejkolwiek przyczyny wymienionej w art. 1;

b) dyskryminacja pośrednia występuje w przypadku, gdy przepis, kryterium lub pozornie neutralna praktyka może doprowadzić do szczególnej niekorzystnej sytuacji dla osób danej religii lub przekonań, niepełnosprawności, wieku lub orientacji seksualnej, w stosunku do innych osób (…).

3. Molestowanie uważa się za formę dyskryminacji w rozumieniu ust. 1, jeżeli ma miejsce niepożądane zachowanie mające związek z jedną z przyczyn określonych w art. 1, a jego celem lub skutkiem jest naruszenie godności osoby i stworzenie onieśmielającej, wrogiej, poniżającej, upokarzającej lub uwłaczającej atmosfery. W tym znaczeniu pojęcie molestowania może być definiowane zgodnie z ustawodawstwem i krajową praktyką Państw Członkowskich.

4. Każde zachowanie polegające na zmuszaniu kogokolwiek do praktykowania wobec osób zachowań dyskryminacyjnych z jednej z przyczyn określonych w art. 1, uważa się za dyskryminację w rozumieniu ust. 1.

Art. 5 – Racjonalne usprawnienia dla osób niepełnosprawnych

W celu zagwarantowania przestrzegania zasady równego traktowania osób niepełnosprawnych, przewiduje się wprowadzenie racjonalnych usprawnień. Oznacza to, że pracodawca podejmuje właściwe środki, z uwzględnieniem potrzeb konkretnej sytuacji, aby umożliwić osobie niepełnosprawnej dostęp do pracy, wykonywanie jej lub rozwój zawodowy bądź kształcenie, o ile środki te nie nakładają na pracodawcę nieproporcjonalnie wysokich obciążeń. Obciążenia te nie są nieproporcjonalne, jeżeli są w wystarczającym stopniu rekompensowane ze środków istniejących w ramach polityki prowadzonej przez dane Państwo Członkowskie na rzecz osób niepełnosprawnych.

Art. 7 – Działanie pozytywne

1. W celu zapewnienia całkowitej równości w życiu zawodowym, zasada równości traktowania nie stanowi przeszkody dla utrzymywania lub przyjmowania przez Państwo Członkowskie szczególnych środków mających zapobiegać lub wyrównywać niedogodności, u podstaw których leży jedna z przyczyn określonych w art. 1.

2. W odniesieniu do osób niepełnosprawnych, zasada równego traktowania nie stanowi przeszkody dla prawa Państw Członkowskich do utrzymywania lub przyjmowania przepisów dotyczących ochrony zdrowia i bezpieczeństwa w miejscu pracy, ani środków mających na celu stworzenie lub utrzymanie przepisów bądź ułatwień w celu ochrony lub wspierania integracji w środowisku pracy.

Art. 9 – Ochrona praw

1. Państwa Członkowskie zapewnią, aby procedury sądowe i/lub administracyjne oraz, w przypadku gdy uznają to za właściwe, procedury pojednawcze, których celem jest doprowadzenie do stosowania zobowiązań wynikających z niniejszej dyrektywy, były dostępne dla wszystkich osób, które uważają się za pokrzywdzone w związku z naruszeniem wobec nich zasady równego traktowania, nawet po zakończeniu związku, w którym przypuszczalnie miała miejsce dyskryminacja.

2. Państwa Członkowskie zapewnią, aby stowarzyszenia, organizacje lub osoby prawne, które mają, zgodnie z przewidzianymi prawem krajowym kryteriami, uzasadniony interes w zapewnieniu aby przestrzegane były postanowienia niniejszej dyrektywy, mogły wszczynać, na rzecz osoby występującej z powództwem lub ją wspierając, za jej zgodą, postępowania sądowe i/lub procedury administracyjne przewidziane w celu spowodowania stosowania niniejszej dyrektywy. (…).

Dyrektywa 2000/78/WE ma na celu zapewnienie, by osoby danej religii lub przekonania, niepełnosprawności lub orientacji seksualnej nie cierpiały z powodu dyskryminacji i korzystały z równego traktowania w miejscu pracy.

Przedmiotem dyrektywy jest zarówno dyskryminacja bezpośrednia (różne traktowanie w związku z określoną cechą), jak i dyskryminacja pośrednia (dowolny przepis, kryterium lub praktyka z pozoru neutralne, lecz mogące prowadzić do niekorzystnej sytuacji danych osób w porównaniu z innymi). Molestowanie prowadzące do tworzenia wrogiego środowiska także uważa się za formę dyskryminacji.

Dyrektywa ma zastosowanie do wszystkich osób, zarówno pracujących w sektorze publicznym, jak i prywatnym, w odniesieniu do:

  • warunków dostępu do zatrudnienia lub pracy na własny rachunek, w tym kryteriów wyboru i warunków przyjmowania do pracy i awansu zawodowego,
  • kształcenia zawodowego,
  • warunków zatrudnienia i pracy, łącznie z warunkami zwalniania i wynagradzania,
  • członkostwa i działania w organizacjach pracodawców i pracowników lub we wszelkich innych organizacjach, której członkowie wykonują określony zawód.

Niniejsza dyrektywa nie stosuje się do wszelkiego rodzaju różnic dotyczących płatności dokonywanych z systemów publicznych, włączając w to systemy zabezpieczenia społecznego i ochrony socjalnej.

Kraje UE są zobowiązane zapewnić, by procedury sądowe i/lub administracyjne były dostępne dla wszystkich osób, które uważają się za pokrzywdzone z powodu niestosowania wobec nich zasady równego traktowania. Ma to również zastosowanie nawet po zakończeniu związków, w których przypuszczalnie miała miejsce dyskryminacja. Bardziej szczegółowe informacje na temat środków odwoławczych i egzekwowania prawa znajdują się w rozdziale II niniejszej dyrektywy.

 

Źródło: http://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/?uri=LEGISSUM%3Ac10823